Η Ημέρα του Βασιλιά με τα μάτια των έξπατς

Ζήτησα από έναν Ολλανδό να μου πει πως βλέπει την Ημέρα του Βασιλιά. Από τα λεγόμενα του κατάλαβα ότι το κεντρικό θέμα και ο σκοπός αυτής της εθνικής γιορτής είναι κάτι το φαινομενικά απλό, αλλά και συνάμα και δύσκολο να επιτευχθεί πλήρως: η ενότητα. Η Ημέρα του Βασιλιά στοχεύει στο να φέρει κοντά τους ανθρώπους: ντόπιοι, expats και τουρίστες να γίνουν ένα.

Η πόλη του Άμστερνταμ συγκεντρώνει όλα τα φώτα πάνω της αυτή τη μέρα. Εδώ είναι που μπορεί κανείς να απολαύσει την Ημέρα του Βασιλιά σε όλο της το μεγαλείο. Χιλιάδες κόσμου περιδιαβαίνουν στα γραφικά δρομάκια και τα κανάλια της πόλης με μια μπύρα στο χέρι και ένα πορτοκαλί καπέλο ή ένα στέμμα στο κεφάλι. Αυτό που ξεχωρίζει είναι αναμφίβολα ο πορτοκαλί διάκοσμος σε δρόμους, πλατείες και μπαράκια, καθώς και οι μουσικές σκηνές που παίζουν χορευτική μουσική σε κάθε γωνιά. Έξπατς και τουρίστες ενώνονται με τους ντόπιους, αφού έχουν «ξεσκονίσει» εξονυχιστικά τις ντουλάπες τους ψάχνοντας να βρουν κάτι πορτοκαλί να φορέσουν, για να μπερδευτούν καλύτερα με το πλήθος και να ταιριάξουν απόλυτα με τον πορτοκαλί γιορτινό περίγυρο.

Πως βλέπουν άραγε οι ξένοι την Ημέρα του Βασιλιά; Πώς την γιορτάζουν και τι παίρνουν ως εμπειρία από αυτήν; Σταμάτησα μερικούς από αυτούς στους δρόμους του Άμστερνταμ για να τους θέσω αυτές τις ερωτήσεις. Παρατήρησα ότι όλοι αναφέρουν πάντα την ίδια λέξη: ενοποίηση-ενσωμάτωση. Πώς όμως προωθεί ο εορτασμός της Ημέρας του Βασιλιά την ενοποίηση; Να πως το βλέπουν οι μετανάστες που ρώτησα:  “Είναι απολαυστικό να είσαι μέρος μιας παράδοσης που είναι τόσο σημαντική για τους ντόπιους, είναι ενδιαφέρον να δούμε πως διαφορετικοί λαοί  γιορτάζουν την εθνική τους μέρα και τις παραδόσεις τους”. Και πώς λοιπόν γιορτάζουν οι ξένοι την Ημέρα του Βασιλιά; “Βρισκόμαστε με φίλους και κάνουμε βολτες σε όλο το κέντρο του Άμστερνταμ. Τρώμε, πίνουμε, ακούμε μουσική, κάνουμε παζάρια και ψώνια στην υπαίθρια αγορά που στήνει ο κάθε ολλανδός και η κάθε ολλανδέζα μπροστά στο σπίτι τους, παρατηρούμε τους ανθρώπους γύρω μας και προσπαθούμε να συμμετέχουμε σε όλα όσα κάνουν οι Ολλανδοί”.

Ένας Ιταλός φοιτητής που ζει στο Ρότερνταμ μου είπε κάτι που μου έκανε ιδιαίτερη εντύπωση: «Η Ημέρα του Βασιλία είναι μια ευκαιρία για να γιορτάσουμε τον ολλανδικό πολιτισμό, την ιστορία και τα ιδιαίτερα ήθη και έθιμα του, που δεν τα βλέπουμε καθημερινά καθώς ζούμε και σπουδάζουμε σε ένα διεθνές και πολυπολιτισμικό περιβάλλον». Αναρωτιέμαι αν είναι πραγματικά έτσι. Το μόνο που βλέπω στους δρόμους είναι πορτοκαλί, αλκοόλ και ακόμα περισσότερο πορτοκαλί. Το πορτοκάλι είναι το εθνικό τους χρώμα, αλλά πόσοι από εμάς τους εξπατς γνωρίζουμε τι πραγματικά σημαίνει αυτό το χρώμα για τους Ολλανδούς; Πόσοι από τους ξένους γνωρίζουν ότι το όνομα της Βασιλικής Οικογένειας είναι το House of Orange-Nassau, (ο Οίκος των Πορτοκαλιών-Νασσάου), ένα όνομα που προέρχεται από τον εθνικό τους ήρωα, τον William of Orange (στα ολλανδικά: Willem van Oranje – στα ελληνικά ο Βίλεμ των Πορτοκαλιών), ο οποίος ήταν ο ηγέτης της ολλανδικής εξέγερσης κατά των Ισπανών  Χαμπσμπουργκ, μια εξέγερση που είχε ως αποτέλεσμα την επίσημη ανεξαρτησία των Ηνωμένων Ολλανδικών Επαρχιών το 1581;

Είναι η δεύτερη χρονιά που περπατάω στους δρόμους του Άμστερνταμ αυτή τη γιορτινή μέρα, χωρίς σαφή προορισμό, αφού δεν μπορώ να βρω κάποια μουσική σκηνή, κάποιο μπαράκι ή κάποιο μέρος που να ξεχωρίζει από το μέσο όρο.

Η Ημέρα του Βασιλιά είναι όντως μια ευκαιρία για περισσότερη ενότητα και ομόνοια, καθώς όλοι την γιορτάζουν με τους φίλους και την οικογένειά τους, σε μια βάρκα ή στους δρόμους. Ωστόσο, για τους ξένους μπορεί να είναι λίγο χαοτικό όλο αυτό, δεδομένου ότι δεν έχουν ξεκάθαρο προορισμό ή συγκεκριμένα σχέδια για το πώς θα περάσουν την ημέρα, και έτσι δεν επωφελούνται πλήρως από αυτή την ευκαιρία για να μάθουν περισσότερα για την κουλτούρα που τους περιβάλλει.

Συμβουλές? Μην κάνετε ό,τι έκανα τα τελευταία δύο χρόνια τέτοια μέρα. Μην περπατάτε άσκοπα μόνο με την προσδοκία να βρείτε τυχαία κάτι συναρπαστικό. Ανατρέξτε σε αυτόν τον ιστότοπο και σε αυτόν επίσης, για να προετοιμάσετε και να σχεδιάσετε με επιτυχία την επόμενη Ημέρα του Βασιλιά που θα ζήσετε.

Γράφει η Valeria Nazzi.

Μετάφραση: Νίκος Κουλούσιος